Barter Oranı Nedir

Ülkemizde barter sistemini kullanan her sektörden ve her büyüklükteki işletmelerin sayısı hızla artarken, üye firmalar barter sisteminin getirdiği pazarlama kolaylığı sayesinde yeni müşteri gruplarına ulaşmakta ve satışlarını artırmaktadırlar. Burada en önemli sorun uygulanan barter oranları yani üyelerin üretmiş oldukları mal veya hizmetlerin ne kadarlık kısmını barter işlemiyle satışa sunacaklarıdır.
Satıcı durumundaki firmanın, sektör içindeki ithalatçı, imalatçı, toptancı, perakendeci gibi konumu,
uygulanacak barter oranını gündelik olarak ve müşterisine göre değiştirmektedir. Barter sisteminde, bir ürünün satışında barter oranı yükseldikçe, malın satış hızı doğal olarak artmaktadır. Buna rağmen, barter sistemini kullanan bir firma, ürününü %100 barter’la satışa sunmak zorunda değildir. Zaten karşılığında ne alacağı kesinleşmeden hiçbir firma ürününü %100 barter’la satmaz. Ancak, satın alım olanakları arttıkça, satışa sunulacak ürünün barter oranı da artabilmektedir.
Diğer taraftan, üyeler barter sistemiyle yaptıkları işlemlerde satın aldıkları mal veya hizmetin faturasının bir kısmını nakit, bir kısmını da barter ödeme belgeleriyle yapabilmektedirler. Bu miktar, alıcı ve satıcı arasında yapılan anlaşma ile belirlenmektedir. Uygulamada genellikle, satıcı firma kendi satın alma kapasitesine göre bu oranı tespit etmektedir. Barter ticaretinin daha yaygın olduğu ülkelerde bu oran faturanın tamamını kapsamaktadır.
Uygulanacak barter oranı için, ürününü barter’la satışa arz eden firmanın dikkat etmesi gereken faktörler şunlardır:
1 Ürünün maliyetini etkileyen tüm harcamalar dikkatle analiz edilmelidir. Bu harcamaların arasında barter sistemi ile alınabilecek bir çok mal ve hizmet bulunmaktadır. Reklam, sağlık, sigorta, eğitim, nakliye, ambalaj, iletişim gibi bir çok ürün barter’la satışa arz edilmektedir. Bunların satın alımının bileşimi ile, ortaya çıkan barter satın alım büyüklüğü karşılığında, satışta uygulanacak barter oranı da yükselmektedir.
2 Satıcı konumundaki firmanın, ticarete geniş açıdan bakması gerekmektedir. Kolaylıkla nakite dönüştürülebilecek bir ürünün, barter’la satın alınarak nakitle piyasaya satılması, firmanın asıl satmak istediği ürünü daha yüksek bir barter oranıyla arz etmesini kolaylaştırmaktadır. Barter oranının yüksek olması, satışı kesinleştirmektedir.
3 Pazarlanan ürünlerin her zaman sabit barter oranıyla satılması mümkün değildir. Maliyetler düşünülerek barter oranının düşük tutulması yerine, arz edilen ürünlerden sadece bir kısmının (model, renk, bölge ayırarak) veya belirli bir miktarının (stok fazlası veya atıl kapasite dikkate alınarak) %100 barter’la satılması daha kolay olmaktadır.