İlk esir düşen pilot Hakkında Bilgi

Libya’daki Türk-İtalyan savaşı sırasında, İtalyan Hava Kuvvetleri’nden ölen olmadı. Ancak, Teğmen Moizo, 11 Eylül 1912 günü Nieuport türü uçağıyla Aziziye yakınlarında zorunlu iniş yapınca, “savaş tarihinde esir olan ilk pilot” unvanını kazandı.

Tripoli’ye ilk gelen pilotlardan biri olan Moizo, 11 aylık görev süresi içinde 82 hava saldırısıyla birlikte bir rekor kırmıştı.

Daha sonra Osmanlı’dan Fethi Bey Moizo`ya gayet iyi davrandı, hatta kız kardeşine sağlığı hakkında telgraf çekmesine izin verdi.

Osmanlı Devleti de savaşın başlarında Trablusgarp`a uçak gönderebilmek için bazı girişimlerde bulundu. Bunlardan birinde; Fransa`da uçuş eğitimini tamamlayan Fesa (Evrensev) Bey komutasında iki Fransız pilotu kendi uçaklarıyla Güney Cezayir`e, oradan deve sırtında veya uçarak Trablusgarp`ta Türk birliklerine katılacaklardı. Pilotlar 5 biner, makinistler 2 bin Frank aylık istemişler ve bu da kabul edilmişti. Ancak, Fesa Bey Türkiye`ye çağrıldı. Mayısta uçaklar Güney Cezayir`deki Biskra`ya gönderildilerse de Fransız pilotlar oradan ileriye gitmek istemediler. Girişim böylece sonuçsuz kaldı.

Dipnotlar:

Bombaların Akıbeti Meçhul

Yüzbaşı Moizo, Osmanlı karargàhında “Geçtiğim yerlerde çok asker gördüm, indiğim zaman daha az olduklarını fark ettim, yüksek irtifadan çöl fundaları asker görüntüsü veriyor” dedi. Ayrıca uçuşların çok yorucu geçtiğini, bölgenin çok sıcak olması nedeniyle uçuşların gün ortasında yapılamadığını, genelde sabah 9:00`da uçuşların bitirildiğini söyledi. Moizo bombardıman görevlerinde ise, bombayı attıktan sonra, bombanın hedefe isabetini gözlemleyemediğini ifade etmişti.

Yüzbaşı Moizo`nun Türk tarafına esir düşmesi İngiliz basınında, uçak vurulmuş ve pilotu Trablusgarp sokaklarında süründürülmüş gibi hayali bir resimle sunulmuştu. Yüzbaşı Moizo`nun sorgusunun tamamlanmasının ardından Türk subaylarının Yüzbaşı Moizo ve uçağıyla birlikte çekilen fotoğrafı Fransız L`ıllustration dergisine gönderildi. Fotoğraf bu derginin 5 Ekim 1912 tarihli sayısında yayımlandı.