Trans yağ, doğal bir yağ türü değildir. İnsan sağlığı açısından zararlı olan trans yağ, bitkisel yağa “hidrojenasyon” olarak adlandırılan bir işlemle “hidrojen” eklenmesiyle elde edilen yağdır. Hidrojen eklenen yağlar kötü kolesterolü yükselterek kalp krizi, felç, damar tıkanıklığı gibi pek çok ciddi hastalığa neden olmaktadır. Özellikle günümüzde hazır yiyeceklerin artmasıyla beraber trans yağ tüketimi de oldukça artmıştır. Dışarıdan tükettiğiniz cips, hazır kurabiye, kek, çikolata ve hamur işlerini yiyerek, vücudunuza trans yağları almış olursunuz. Öncelikle trans yağlar ile ilgili tüm bilgileri paylaşmadan, trans yağ nedir? bilmemiz gerekiyor.
Trans yağ nedir?
Trans yağ, doymamış yağ asitlerinin genel ismidir. Doğal bir yağ türü olmayan trans yağ, bitkisel sıvı yağların hidrojenize adlı bir işlemden geçirilmesiyle oluşur. Bu nedemek oluyor? Trans yağlar, içlerine hidrojen karıştırılarak çok yüksek sıcaklarda ısıtılır ve yağın bu noktada katılaşması beklenir. Böylelikle kolay yoldan ve daha fazla kullanılabilen yağlar elde edilir. Bu yağlar marketlerde satılırken, raf ömürleri oldukça uzatılmış olur. Ancak trans yağların raf ömürlerinin uzatılması, sizin ömrünüzü kısaltabilir. Çünkü hidrojen ekli yağlar sağlığınız açısından oldukça zararlıdır. Trans yağ yapımında birçok kimyasal yöntem kullanılır. Bu yöntem oda sıcaklığında bulunan sıvı ve “doymamış” yağları, aynı oda sıcaklığı koşullarında katı yağ içeriğine dönüştürmek için kullanılır. Katı yağ içeriklerini elde etmek için ise bayatlamış ucuz yağlar “nikel osit” adı verilen metal taneleriyle karıştırılır. Bu metalle karışan yağ, kapalı ortamda çok yüksek sıcaklık ve basıncın içerisinde hidrojen gazına bırakılır. Bu işlemden sonra içerisine kıvam verici ve yumuşaklaştırıcı kimyasallar ile nişasta eklenir. Daha sonra renkleri ağartma işlemiyle açılır.
Trans yağ nerelerde kullanılır?
Trans yağ’ın kullanım alanları genellikle dışarıda yenilen, günümüzde ticari olarak hazırlanan pek çok gıdada trans yağ kullanılmaktadır. Bir gıdanın içerisinde trans yap içerip içermediğini anlamak için ambalaj üzerinde yer alan “içindekiler” bölümünü okumanız yeterli olacaktır. Bazı ambalajlarda “trans yağ” yerine “hidrojene nebati yağ” veya “hidrojene bitkisel yağ” yazmaktadır. Bazı et ve süt ürünlerinde doğal olarak trans yağ bulunur. Fakat bunlar aşağıda belirttiğimiz gıdalar kadar zararlı kabul edilmemektedir.
İşte trans yağ kullanılan besinler;
-İşlenmiş yiyecekeler
-Kızartma yağları
-Margarinler
-Patates kızartmaları
-Cipsler
-Krakerler
-Gofretler
-Bisküviler
-Çikolatalar
-Şekerler
-Fast food ürünleri
-Fırınlanmış yiyecekler
Trans yağ zararları ve insan vücudu üzerindeki etkileri nelerdir?
-Trans yağlar vücudumuzdaki Omerga-3 yağlarının yapısını bozar ve üretimini engeller.
-Kötü kolesterolü yükseltir. Kandaki LDL (kötü kolestrol) yükseldiği zaman kanla birlikte taşınamaz ve damar çeperlerinde birikmeye başlar.
-HDL kolestrolü ise iyi kolesteroldür. Damarlarda biriken kötü kolesterolü toplayarak karaciğere taşır. Damarların tıkanması, beyin ve iğer organlara yeterince kan
taşınamamasından felç ve kalp krizine neden olur. işte bu noktada trans yağlar sağlıklı bir insan için gereken kolesterol seviyelerini olumsuz yönde etkiler.
Bu nedenle damar tıkanıklığı riskini önemli noktada arttırır.
-Trigliserid düzeyini artırarak damar sertliğine neden olur. Damar sertliği ise inme, diyabet, kalp krizi gibi hastalıkların riskini artırır.
-Alzeimer hastalığına zemin hazırlar.
-Karaciğer hastalıklarına neden olur.
-Kadınlarda kısırlığa yol açabilir.
-Şeker hastalığına neden olur.
-Obeziteye ve göbek bölgesinde yağlanmaya sebep oluyor.